Awọn olumulo Linux: Isakoso ati awọn igbanilaaye

Ninu nkan yii, a yoo ṣawari pataki ti awọn olumulo Linux ti a ṣeto daradara. A yoo ṣe apejuwe awọn ẹtọ iwọle, bẹrẹ pẹlu bii o ṣe le ṣẹda ati tunto awọn olumulo ati ipari pẹlu bii o ṣe le funni ni iraye si awọn faili ati awọn folda kan pato. A yoo tun jiroro diẹ ninu awọn irinṣẹ aabo pataki, gẹgẹbi sudo ati SELinux, eyiti o ṣe iranlọwọ lati daabobo eto naa lati iṣẹ ṣiṣe aifẹ.

Pataki ti Iṣakoso olumulo ati Awọn ẹtọ Wiwọle ni Lainos

Nínú ayé Linux, ìṣàkóso olùlò àti ẹ̀tọ́ ìwọlé kó ipa pàtàkì. Fojú inú wo Linux gẹ́gẹ́ bí ilé ńlá kan níbi tí olùlò kọ̀ọ̀kan jẹ́ ayálégbé àti pé fáìlì kọ̀ọ̀kan jẹ́ yàrá kan. Ìṣàkóso olùlò dàbí fífún olùlò kọ̀ọ̀kan ní kọ́kọ́rọ́ àrà ọ̀tọ̀ wọn, nígbà tí ẹ̀tọ́ ìwọlé jẹ́ ohun tí wọ́n lè ṣe nínú yàrá wọn.

Nígbà tí a bá ṣẹ̀dá olùlò kan, a máa fún wọn ní orúkọ àti ìdámọ̀ àrà ọ̀tọ̀ ( UID ), gẹ́gẹ́ bí kọ́kọ́rọ́ ara ẹni sí ilé náà. Olùlò náà tún ní ẹgbẹ́ kan , tí ó so wọ́n pọ̀ mọ́ àwọn onílé mìíràn. Ẹgbẹ́ náà dà bí ẹgbẹ́ kan níbi tí àwọn ọmọ ẹgbẹ́ ti ń pín àwọn àǹfààní kan náà.

Àwọn ẹ̀tọ́ wíwọlé sí fáìlì ni a pín sí ẹ̀ka mẹ́ta: onílé ( olùlò ), ẹgbẹ́ , àti àwọn mìíràn . Kọ́kọ́rọ́ kọ̀ọ̀kan (olùlò) lè ní ẹ̀tọ́ àrà ọ̀tọ̀ láti kà, kọ, àti ṣe fún ẹ̀ka kọ̀ọ̀kan. Fún àpẹẹrẹ, ẹni tó ni fáìlì náà lè ní ẹ̀tọ́ kíkà àti kíkọ, ẹgbẹ́ náà lè ní ẹ̀tọ́ kíkà àti kíkọ nìkan, àwọn mìíràn sì lè ní ohunkóhun.

Àfiyèsí pàtàkì yẹ fún àwọn ìlànà ààbò bíi sudo àti SELinux , tí a lò nínú àwọn ètò Linux. Sudo jẹ́ àṣẹ pàtàkì kan tí ó fún àwọn olùlò déédéé láyè láti lo àwọn ẹ̀tọ́ superuser (root) fún ìgbà díẹ̀ láti ṣe àwọn iṣẹ́ pàtó kan tí ó sábà máa ń wà fún àwọn olùṣàkóso nìkan. Èyí ń ran lọ́wọ́ láti dènà àwọn àṣìṣe àìròtẹ́lẹ̀ tàbí àìlo àwọn ẹ̀tọ́ superuser. Nígbà tí a bá ń lo sudo , a sábà máa ń béèrè fún olùlò láti tẹ ọ̀rọ̀ìpamọ́ wọn láti jẹ́rìí sí ìdámọ̀ wọn. Lẹ́yìn èyí, wọ́n lè ṣe àwọn àṣẹ pẹ̀lú àwọn ẹ̀tọ́ superuser (root) ní ìbámu pẹ̀lú àwọn òfin tí a gbé kalẹ̀ nínú fáìlì sudoers.

SELinux jẹ́ àfikún ààbò fún ètò ìṣiṣẹ́ Linux. Ó ń ṣe àkíyèsí àwọn ètò àti fáìlì tí a lè lò nínú ètò náà, ó sì ń dínà lílo wọn láti dènà ìkọlù àti ìkọlù. Èyí ń jẹ́ kí olupin náà ní ààbò nípa dídínà àwọn ìgbìyànjú ìkọlù tàbí àwọn ìṣe búburú.

Ṣiṣẹda ati Ṣiṣakoṣo awọn olumulo

Bii o ṣe le Ṣẹda olumulo kan ni Linux

A sábà máa ń ṣẹ̀dá àwọn olùlò Linux pẹ̀lú àṣẹ useradd . Fún àpẹẹrẹ, láti ṣẹ̀dá olùlò tí orúkọ rẹ̀ ń jẹ́ "orúkọ olùlò", ìwọ yóò tẹ:

useradd username

Bii o ṣe le Ṣeto Ọrọigbaniwọle Olumulo Linux kan

Lẹ́yìn tí a bá ti ṣẹ̀dá olùlò kan, ọ̀rọ̀ìpamọ́ kò ní ààbò àkọọ́lẹ̀ wọn. Láti ṣètò ọ̀rọ̀ìpamọ́ fún olùlò tuntun, lo àṣẹ passwd :

passwd username

Nibiti orukọ olumulo jẹ orukọ olumulo ti a ṣeto ọrọ igbaniwọle fun.

Bii o ṣe le Wo Akojọ Awọn olumulo ni Lainos

Láti wo àkójọ àwọn olùlò ní Linux pẹ̀lú àṣẹ kan ṣoṣo nínú ebute náà, o lè lo àṣẹ gé náà :

cut -d: -f1 /etc/passwd

Àṣẹ yìí máa ń ka àwọn ohun tó wà nínú fáìlì /etc/passwd , èyí tó ní ìwífún nípa gbogbo àwọn olùlò nínú.

Lati gba alaye nipa olumulo kan pato, o le lo aṣẹ naa:

id username

Èyí yóò fi UID , GID , àti Àwọn Ẹgbẹ́ olùlò hàn.

Npaarẹ olumulo Linux kan

Láti pa olùlò kan rẹ́, lo àṣẹ userdel :

userdel username

Sibẹsibẹ, aṣẹ yii ko paarẹ awọn faili ti o wa ninu itọsọna ile olumulo. Lati yọ wọn kuro, o le lo aṣayan -r :

userdel -r username

Eyi yoo pa orukọ olumulo rẹ rẹ pẹlu itọsọna ile wọn ati gbogbo awọn faili inu rẹ.

Ṣatunṣe olumulo Linux kan

Láti ṣe àtúnṣe ìwífún nípa olùlò kan, lo àṣẹ usermod . Ohun èlò náà lo ìlànà náà:

usermod argument user

Atokọ kikun ti awọn ariyanjiyan ti o ṣee ṣe han ninu iranlọwọ ohun elo:

Fun apẹẹrẹ, lati yi itọsọna ile olumulo kan pada, iwọ yoo lo aṣẹ naa:

usermod -d /new/path/to/directory username

Ṣiṣẹda ati Ṣiṣakoso Awọn ẹgbẹ olumulo ni Lainos

Awọn ẹgbẹ olumulo ni Lainos gba awọn alabojuto laaye lati ṣe akojọpọ awọn olumulo pẹlu awọn ẹtọ iraye si kanna. Eyi n ṣe iṣakoso iṣakoso awọn ẹtọ iwọle ati mu aabo eto pọ si nipa ṣiṣe awọn ẹtọ lati ṣeto ni ipele ẹgbẹ, dipo ṣiṣe bẹ fun olumulo kọọkan ni ẹyọkan. Gẹgẹbi apẹẹrẹ, a yoo gbero ẹgbẹ awọn idagbasoke pẹlu abojuto olumulo.

Bii o ṣe le Ṣẹda Ẹgbẹ olumulo kan ni Linux

Láti ṣẹ̀dá ẹgbẹ́ tuntun kan, lo àṣẹ groupadd pẹ̀lú orúkọ ẹgbẹ́ tuntun náà:

sudo groupadd group_name

Ninu apẹẹrẹ wa, aṣẹ naa yoo dabi eyi:

sudo groupadd developers

Bii o ṣe le Paarẹ Ẹgbẹ Olumulo kan ni Lainos

Láti pa ẹgbẹ́ kan rẹ́, lo àṣẹ groupdel :

sudo groupdel group_name

Nitorinaa, aṣẹ naa:

sudo groupdel developers

Yoo paarẹ ẹgbẹ ti a pe ni awọn olupilẹṣẹ.

Fifi awọn olumulo si ẹgbẹ kan

Láti fi olùlò kún ẹgbẹ́ kan pàtó, lo àṣẹ usermod :

sudo usermod -aG group_name user_name

Fun apere:

sudo usermod -aG developers admin

Àṣẹ yìí yóò fi olùlò tí a ń pè ní admin kún ẹgbẹ́ àwọn olùgbékalẹ̀.

Yọ awọn olumulo kuro ni ẹgbẹ kan

Láti yọ olùlò kúrò nínú ẹgbẹ́ kan, lo àṣẹ deluser :

sudo deluser user_name group_name

Àṣẹ láti yọ olùṣàkóso olùlò kúrò nínú ẹgbẹ́ àwọn olùgbékalẹ̀ :

sudo deluser admin developers

Wiwo Awọn atokọ Ẹgbẹ ni Lainos

Láti wo àkójọ gbogbo àwọn ẹgbẹ́ nínú ètò náà, lo àṣẹ ológbò pẹ̀lú fáìlì /etc/group :

cat /etc/group

Aṣẹ yii yoo ṣafihan atokọ ti gbogbo awọn ẹgbẹ ninu eto naa.

Ṣiṣayẹwo Awọn ọmọ ẹgbẹ Olumulo

Lẹhin ṣiṣe awọn iṣe, o le ṣayẹwo iru awọn ẹgbẹ ti olumulo kan jẹ ti lilo pipaṣẹ awọn ẹgbẹ:

groups user_name

Nitorinaa, a ti ṣawari awọn ipilẹ ti iṣakoso awọn ẹgbẹ olumulo ni Linux. Nisisiyi, jẹ ki a lọ si ipele ti o tẹle - ṣe ayẹwo iṣẹ-ṣiṣe ti awọn ẹtọ wiwọle si awọn faili ati awọn ilana. Ilana yii ngbanilaaye ṣiṣe ipinnu kini awọn iṣe ti awọn olumulo tabi awọn ẹgbẹ le ṣe nipa awọn faili kan pato ati awọn ilana, ni idaniloju iṣakoso aabo to munadoko ati iraye si awọn orisun eto.

Ṣiṣe awọn ẹtọ Wiwọle si Awọn faili ati Awọn ilana

Aṣoju Aami ti Awọn ẹtọ Wiwọle

Gẹ́gẹ́ bí a ti rí i tẹ́lẹ̀, àwọn ẹ̀ka mẹ́ta ló wà fún àwọn olùlò ní Linux: onílé ( olùlò ), ẹgbẹ́ , àti àwọn mìíràn . Olúkúlùkù wọn lè ní àwọn ẹgbẹ́ kan pàtó tí wọ́n lè lò fún àwọn fáìlì tàbí àwọn ìwé àkójọ:

1. Ka (Ka - r): Faye gba wiwo awọn akoonu ti faili tabi ilana.
2. Kọ (Kọ - w): Pese agbara lati yipada faili kan tabi ṣẹda faili titun kan ninu itọsọna naa. Fun itọsọna kan, eyi tun ngbanilaaye piparẹ awọn faili lati inu rẹ.
3. Ṣiṣẹ (Ṣiṣe - x): Faye gba ṣiṣe faili (ti o ba jẹ faili ti o le ṣiṣẹ) tabi titẹ si ilana (ti o ba jẹ ilana).

Ninu awọn eto ẹbi Linux, awọn ẹtọ iraye si jẹ aṣoju nipasẹ okun ti awọn ohun kikọ 10. Ohun kikọ akọkọ tọkasi iru faili (faili deede, itọsọna, ati bẹbẹ lọ), ati mẹsan ti o ku jẹ awọn ẹgbẹ mẹta ti awọn ohun kikọ mẹta fun ọkọọkan awọn ẹgbẹ olumulo. Fun oye, jẹ ki a wo apẹẹrẹ kan.

Àwọn ẹ̀tọ́ ìwọlé -rwxr-xr-- túmọ̀ sí:

1. Ohun kikọ akọkọ (-) tọkasi iru faili (ninu ọran yii, faili deede).
2. Awọn ohun kikọ mẹta fun oniwun (rwx) fihan pe oniwun ti ka, kọ, ati ṣiṣe awọn ẹtọ.
3. Awọn lẹta mẹta fun ẹgbẹ (rx) tọka si pe awọn ọmọ ẹgbẹ ti ka ati ṣiṣẹ awọn ẹtọ nikan.
4. Awọn ohun kikọ mẹta fun awọn miiran (r--) tumọ si pe awọn olumulo miiran le ka faili nikan.

A ṣeto awọn ẹtọ iwọle nipa lilo aṣẹ chmod , ati pe ilana naa dabi atẹle yii:

chmod [options] mode file(s)

ibi ti:

1. [awọn aṣayan] - awọn paramita afikun, gẹgẹbi -R fun iyipada awọn ẹtọ iwọle loorekoore ninu itọsọna kan ati awọn iwe-ipamọ rẹ.
2. ipo - okun pataki kan ti o ṣalaye iru awọn ẹtọ iwọle ti yipada ati fun tani. Ipo le jẹ pato nipasẹ awọn aami (r, w, x) ati awọn die-die (0 tabi 1). Awọn iye nọmba ti ipo tun le ṣee lo (a yoo sọrọ nipa wọn nigbamii)
3. faili (awọn) - awọn faili tabi awọn ilana eyiti o lo awọn ayipada.

IwUlO yii jẹ ohun elo ti o lagbara pupọ, nitorinaa a yoo wo awọn aṣẹ ipilẹ diẹ bi apẹẹrẹ.

Yi awọn ẹtọ wiwọle pada si faili kan ki oniwun ti ka ati kọ awọn ẹtọ, ẹgbẹ naa ti ka awọn ẹtọ nikan, ati pe awọn olumulo miiran ko ni awọn ẹtọ:

chmod u=rw,g=r,o= filename

Ṣeto awọn ẹtọ wiwọle fun gbogbo awọn olumulo lati ka ati kọ si faili kan:

chmod a+rw filename

Yipada awọn ẹtọ iraye leralera fun gbogbo awọn faili ati awọn iwe-itọnisọna inu iwe ilana kan:

chmod -R u+rwx directory

Nọmba aṣoju ti Awọn ẹtọ Wiwọle

Ninu aṣoju nomba, ẹka olumulo kọọkan (olunini, ẹgbẹ, awọn miiran) ni nọmba rẹ, ati apapọ awọn nọmba wọnyi ṣeto awọn ẹtọ iwọle ikẹhin. Gegebi aami, ọkọọkan awọn ẹtọ mẹta ni iye rẹ, ṣugbọn ni nọmba:

1. Ka (ka) - iye 4
2. Kọ (kọ) - iye 2
3. Ṣiṣẹ (ṣe) - iye 1

Awọn iye nọmba ni a tun lo lati pinnu iru olumulo:

1. Olumulo faili (olumulo) - nọmba akọkọ
2. Ẹgbẹ eni (ẹgbẹ) - nọmba keji
3. Awọn olumulo miiran (awọn miiran) - nọmba kẹta

Nitorinaa, aṣoju nọmba ni kikun ti awọn ẹtọ iraye si faili ni awọn nọmba mẹta, ọkọọkan n ṣe aṣoju apao awọn iye awọn ẹtọ fun ẹka olumulo kan. Eyi rọrun diẹ sii ju lilo awọn ohun kikọ 10 ni aṣoju aami. Iṣakoso ninu ọran yii yoo dabi atẹle:

chmod XYZ file

níbi tí X , Y , àti Z jẹ́ àwọn nọ́mbà tí ó dúró fún ẹ̀tọ́ ìwọlé fún ẹni tí ó ni, ẹgbẹ́, àti àwọn olùlò mìíràn ní ọ̀kọ̀ọ̀kan.

Fun apẹẹrẹ, lati fun oluwa ni awọn ẹtọ iwọle ni kikun (ka, kọ, ati ṣiṣe), ati ẹgbẹ ati awọn olumulo miiran ka ati ṣiṣẹ nikan, o le lo aṣẹ naa:

chmod 755 file

Jẹ ki a wo awọn apẹẹrẹ miiran:

chmod 700 file

Oniwun nikan ni o ni awọn ẹtọ lati ka, kọ, ati ṣiṣe, lakoko ti ẹgbẹ ati awọn olumulo miiran ko ni awọn ẹtọ iwọle.

chmod 644 file

Oniwun ni awọn ẹtọ lati ka ati kọ, lakoko ti ẹgbẹ ati awọn olumulo miiran ti ni awọn ẹtọ kika nikan.

chmod 751 file

Oniwun naa ni awọn ẹtọ ni kikun, ẹgbẹ naa ti ka ati ṣiṣẹ awọn ẹtọ, ati pe awọn olumulo miiran ni ṣiṣe awọn ẹtọ nikan.

Gẹgẹbi a ti sọ tẹlẹ, ọpa naa ni iṣẹ ṣiṣe lọpọlọpọ. Ni awọn igba miiran, awọn aṣayan ti o wa ni apakan “iranlọwọ” ko to:

Fiyèsí ìlà tó kẹ́yìn. Lílo àṣẹ yìí yóò ṣí àwọn ìwé àkọsílẹ̀ tó kún rẹ́rẹ́ sí i lórí irinṣẹ́ náà. O tún lè ṣèbẹ̀wò sí ojú ìwé Wikipedia tó wà ní ojú ìwé yìí , níbi tí o ti lè rí àlàyé nípa Chmod.

ipari

Awọn olumulo Linux ati iṣakoso wọn ṣe pataki ni pataki fun aabo ati iṣẹ iduroṣinṣin ti OS. Ninu àpilẹkọ yii, a ti ṣe afihan pataki ti olumulo ti o munadoko ati iṣakoso awọn ẹtọ wiwọle ni Lainos, ti o bo ẹda ati iṣakoso awọn olumulo, ṣiṣẹ pẹlu awọn ẹgbẹ olumulo, ati fifun awọn ẹtọ wiwọle si awọn faili ati awọn ilana.