ویرایشگرهای متن لینوکس

ویرایشگرهای متن کنسول ابزاری ضروری در مدیریت سرور هستند که امکان ایجاد و ویرایش فایل‌های متنی را فراهم می‌کنند. آنها به این دلیل متمایز هستند که مبتنی بر خط فرمان هستند، فاقد عناصر گرافیکی هستند، اما در عین حال تمام گزینه‌های لازم برای کار مؤثر با اطلاعات متنی را ارائه می‌دهند. این ابزار می‌تواند هم برای کارهای کوچک، به عنوان مثال، تغییر یک فایل خاص، و هم برای مطالعه کامل گزارش‌های سرور در لینوکس مفید باشد.

در این مقاله، چندین ویرایشگر متن کنسول برای سیستم عامل‌های لینوکس را بررسی خواهیم کرد. بیایید به محبوب‌ترین راه‌حل‌ها، مانند nano ، vim ، نگاهی بیندازیم و همچنین در مورد موارد کمتر شناخته شده مانند emacs ، joe و micro صحبت کنیم . پس از مطالعه، کاربر یک ایده کلی از تمام ویرایشگرهای ذکر شده خواهد داشت و می‌تواند بهینه‌ترین مورد را برای سرور اختصاصی یا مجازی خود انتخاب کند.

ویرایشگر متن نانو

نانو یکی از محبوب‌ترین ویرایشگرهای متن ترمینال برای سیستم‌های لینوکس است. برخلاف اکثر ابزارهای دیگر، نانو یک مزیت منحصر به فرد ارائه می‌دهد - استفاده از آن نیازی به سطح بالایی از حرفه‌ای‌گری ندارد. این ویرایشگر متن کنسول به گونه‌ای طراحی شده است که استفاده از آن آسان و شهودی باشد و حتی برای مبتدیان نیز قابل دسترسی باشد. در بیشتر موارد، این ویرایشگر از قبل روی سیستم نصب شده است. با این حال، اگر در دسترس نیست، می‌توانید ویرایشگر را با استفاده از دستورات زیر نصب کنید:

برای CentOS:

yum install nano

در دبیان/اوبونتو:

apt install nano

می توانید از این دستور برای باز کردن فایل و کار بیشتر در یک ویرایشگر متن استفاده کنید:

nano path/to/file

فهرستی از دستورات اولیه برای کار با فایل‌ها در پایین پنجره نشان داده شده است. کافیست همزمان با تابع مورد نظر، کلید Ctrl را فشار دهید. مستندات ابزار می‌تواند اطلاعات دقیق‌تری ارائه دهد.

برای استفاده از ابزاری با گزینه هایی که در ترمینال ظاهر نمی شوند، از نحو استفاده کنید:

nano option path/to/file

فهرست کاملی از توابع موجود را نیز می‌توانید در اسناد موجود در لینک بالا بیابید. موارد اصلی شامل موارد زیر است:

+number - خطی را در فایل برای شروع مشخص کنید
--tabsize=digit - تنظیم اندازه زبانه ها در فضاها
--smooth - فعال کردن اسکرول صاف هنگام حرکت در یک فایل
--mouse - پشتیبانی از ماوس را برای ناوبری و برجسته کردن متن فعال کنید
--autoindent - هنگام انتقال به یک خط جدید، به طور خودکار تورفتگی اضافه کنید
--wordwrap - خطوط را با کلمات بپیچید، نه با کاراکترها
--softwrap - خطوط را به صورت بصری، بدون تغییر متن واقعی بپیچید
--syntax=language - فعال کردن برجسته سازی نحو برای یک زبان برنامه نویسی خاص
--bookmarks - اضافه کردن نشانک برای حرکت سریع در میان فایل
--multibuffer - باز کردن چندین فایل در بافرهای مختلف برای ویرایش همزمان
--linenumbers - نمایش اعداد خطوط در نوار کناری
--rebindkey=key:command - یک کلید را دوباره به یک دستور خاص اختصاص دهید

لازم به ذکر است که برای فعال یا ویرایش برخی از توابع، باید از فایل پیکربندی واقع در / etc/nanorc استفاده کنید . برای فعال یا غیرفعال کردن یک تابع، باید تابع توضیح را از خط (نماد #) حذف کنید و برای ایجاد تغییر در یک گزینه خاص، مقدار مربوطه را تغییر دهید.

ویرایشگر متن Vim

ویم (Vim ) — یک ویرایشگر متن کنسول پیشرفته است، این نسخه بهبود یافته‌ی vi اصلی است که در سال ۱۹۷۶ منتشر شد. ویژگی خاص آن در مفهوم منحصر به فرد حالت‌های عملیاتی نهفته است: حالت‌های معمولی، درج و بصری. این ویرایشگر به دلیل مجموعه گسترده دستورات و پشتیبانی از عبارات منظم برای جستجو و جایگزینی، به دلیل کارایی خود در برنامه‌نویسی مشهور شد. برخلاف ویرایشگرهای ساده‌تر مانند نانو (nano)، آشنایی با ویم (vim) می‌تواند زمان بیشتری طول بکشد.

نصب بر روی CentOS با دستور زیر انجام می شود:

yum install vim

در دبیان/اوبونتو:

apt install vim

برنامه اجرا می شود و فایل مورد نیاز با دستور باز می شود:

vim path/to/file

همانطور که از مثال بالا مشاهده می‌کنید، هایلایت کردن کد در vim به طور پیش‌فرض فعال است. عملکرد برنامه بسیار گسترده است و مدیریت فایل تا حدودی متفاوت از سایر ویرایشگرها انجام می‌شود. توسعه‌دهندگان یک منبع راهنمای جداگانه برای مطالعه دقیق همه ابزارها و دستورات ممکن اختصاص داده‌اند.

به عنوان مثال، رایج‌ترین دستورات به این صورت است:

i - برای شروع وارد کردن متن به حالت درج بروید
Esc - از حالت درج خارج شوید و به حالت فرمان برگردید (حالت عادی)
:w - فایل فعلی را ذخیره کنید
:q - از فایل فعلی خارج شوید
:q! - از فایل فعلی بدون ذخیره تغییرات خارج شوید
yy - خط فعلی را کپی کنید
dd - خط فعلی را قطع کنید
p - خط کپی یا برش شده را بعد از خط فعلی جایگذاری کنید
u - لغو آخرین اقدام
/search_term – جستجوی رشته search_term در یک فایل
:s/old/new/g - همه نمونه های قدیمی را با جدید در خط فعلی جایگزین کنید
:set number - نمایش شماره خطوط

ویم (Vim) یک ویرایشگر متن قدرتمند و انعطاف‌پذیر است که برای بهینه‌سازی فرآیند کار با متن طراحی شده است. عیب اصلی آن، مانع ورود بسیار زیاد برای مبتدیان است. رابط کاربری و دستورات ممکن است برای کسانی که تازه شروع به یادگیری آن کرده‌اند، ناآشنا باشد و این ممکن است در ابتدا منجر به برخی مشکلات شود.

ویرایشگر متن Emacs

ایمکس یک ویرایشگر متن قدرتمند و قابل تنظیم است که طیف گسترده‌ای از ویژگی‌ها را برای ویرایش متن، نوشتن کد و مدیریت فایل‌ها ارائه می‌دهد. این ویرایشگر از بسیاری از زبان‌های برنامه‌نویسی پشتیبانی می‌کند، دارای پشتیبانی داخلی برای افزونه‌ها (پلاگین‌ها) است و به کاربر اجازه می‌دهد اسکریپت‌های خود را برای خودکارسازی وظایف ایجاد کند. ایمکس همچنین دارای یک سیستم مدیریت بافر و پنجره منحصر به فرد است که آن را به یکی از انعطاف‌پذیرترین و غنی‌ترین ویرایشگرهای موجود تبدیل می‌کند.

برای نصب روی CentOS از دستور زیر استفاده می کنیم:

yum install emacs

در دبیان/اوبونتو:

apt install emacs

باز کردن یک فایل خاص در کنسول مشابه ویرایشگرهای دیگر است:

emacs path/to/file

به طور پیش‌فرض، هایلایت کردن سینتکس غیرفعال است و ظاهر آن عملاً هیچ تفاوتی با سایر ویرایشگرهای کنسول ندارد. در پایین صفحه یک نوار وضعیت وجود دارد و عملکرد اصلی در بالا قرار دارد. با این حال، هنگام کار با نسخه کنسول ویرایشگر، این عملکرد فقط با استفاده از میانبر صفحه کلید در دسترس است. لازم به ذکر است که کلیدهای کمکی مورد استفاده، کلید کنترل (Control) هستند که به طور پیش‌فرض روی Ctrl تنظیم شده است و کلید متا (Meta) که روی Alt تنظیم شده است. صفحه مستندات در وب‌سایت رسمی به شما کمک می‌کند تا با عملکرد کامل آشنا شوید.

به عنوان مثال، بیایید دستورات پر استفاده را بررسی کنیم:

Alt+X - یک دستور را تایپ کنید
Ctrl+X Ctrl+C - ویرایشگر را ببندید
Ctrl+G - عمل را لغو کنید
Ctrl+H b - نمایش کلیدهای میانبر
Ctrl+X Ctrl+S – ذخیره فایل
Ctrl+X Ctrl+F – باز کردن فایل
Alt+W - کپی 🀄
Ctrl+W - قطع کردن
Ctrl+Y - رب
Ctrl+X 2 - تقسیم پنجره به صورت عمودی
Ctrl+X 0- سوئیچ بین ویندوز
Ctrl+X -> Ctrl+X <- سوئیچ بین بافرها

به طور خلاصه، ایمکس ویژگی‌های منحصر به فردی مانند سیستم فرمان انعطاف‌پذیر، قابلیت سفارشی‌سازی بالا و راه‌حل‌های کاربردی گسترده را ارائه می‌دهد. خط فرمان و ماکروهای آن به کاربران امکان ایجاد فرآیندهای بسیار عملیاتی را می‌دهد. با این حال، به دلیل ساختار ذاتاً بسیار انعطاف‌پذیر آن، استفاده از آن برای مبتدیان توصیه نمی‌شود.

ویرایشگر متن جو

جو یک ویرایشگر متن مبتنی بر کنسول است که توسط جوزف الیس ساخته شده است. این ویرایشگر رابط کاربری ساده و شهودی ارائه می‌دهد که برای کار در یک کنسول متنی ایده‌آل است. جو توابع ویرایش متن پایه مانند درج، حذف، کپی و همچنین ویژگی‌های پیشرفته‌ای از جمله پشتیبانی از چندین زبان برنامه‌نویسی با هایلایت کردن سینتکس را ارائه می‌دهد. این ویرایشگر نیز مانند نانو ، انتخابی ایده‌آل برای کسانی است که به کاربردپذیری اهمیت می‌دهند.

دستور نصب در CentOS:

yum install joe

در دبیان/اوبونتو:

apt install joe

یک فایل متنی با دستور زیر باز می شود:

joe path/to/file

برجسته‌سازی سینتکس به طور پیش‌فرض فعال است و اطلاعات اولیه در مورد فایلی که ویرایش می‌شود در بالای ویرایشگر نمایش داده می‌شود. مانند ویرایشگرهای قبلی، joe گزینه‌های اضافی زیادی از جمله پشتیبانی از دستورات ماکرو دارد. برای آشنایی با مجموعه دستورات اولیه، باید از ترکیب کلید Ctrl+K و سپس کلید H استفاده کنید . توابع موجود در بالای ترمینال نمایش داده می‌شوند:

فهرست دقیق‌تری از ویژگی‌ها را می‌توانید در صفحه مستندات پیدا کنید.

جو رابط کاربری ساده و شهودی دارد که آن را برای مبتدیان قابل فهم می‌کند. در عین حال، ویژگی‌های قدرتمندی مانند پشتیبانی از چند پنجره، هایلایت متن، جستجو و جایگزینی را ارائه می‌دهد که آن را برای کاربران ماهر جذاب می‌کند. نقطه ضعف جو این است که در مقایسه با سایر ویرایشگرهای متن، فاقد پشتیبانی و توسعه گسترده است، که ممکن است منجر به محدودیت ویژگی‌ها و به‌روزرسانی‌ها در آینده شود. کاربران همچنین ممکن است هنگام تغییر از راه‌حل‌های دیگر، در تسلط بر ویژگی‌ها و ترکیب‌های کلید با مشکل مواجه شوند.

ویرایشگر متن میکرو

میکرو — یک ویرایشگر متن سبک و آسان برای استفاده است که با تمرکز بر مینیمالیسم و ​​​​کاربرد آسان طراحی شده است. این ابزار قابلیت ویرایش متن اولیه را فراهم می‌کند و از افزونه‌های عملکردی اضافی پشتیبانی می‌کند. میکرو از برجسته‌سازی نحو برای زبان‌های برنامه‌نویسی مختلف، برجسته‌سازی چندخطی، پشتیبانی از افزونه و سایر تنظیمات قابل تنظیم کاربر پشتیبانی می‌کند.

نصب در CentOS با استفاده از یک اسکریپت خاص با دستور زیر انجام می شود:

curl https://getmic.ro | bash

در دبیان/اوبونتو:

apt install micro

لطفا توجه داشته باشید: با استفاده از این روش نصب، راه اندازی ویرایشگر در CentOS نیز متفاوت خواهد بود. با دستور زیر می توانید یک فایل خاص را زمانی که در دایرکتوری خانه خود هستید باز کنید:

./micro path/to/file

برای استفاده از این ابزار از هر دایرکتوری، باید آن را به / usr/bin منتقل کنید . برای این کار از دستور زیر استفاده خواهیم کرد:

mv micro /usr/bin/

پس از آن، فرآیند راه‌اندازی میکرو در تمام سیستم‌های لینوکس، از جمله دبیان/اوبونتو، مشابه خواهد بود:

micro path/to/file

کلیدهای پیمایش و ویرایش یک سند را می‌توان با فشار دادن Alt+G یاد گرفت . پرکاربردترین دستورات در پایین ترمینال نمایش داده می‌شوند:

ترکیب Ctlr +G بخش راهنمای کامل ابزار را باز می‌کند:

می‌توانید اطلاعات بیشتری در مورد قابلیت‌های این ابزار را در صفحه رسمی پروژه GitHub در بخش مستندات کسب کنید.

در مجموع، ویرایشگر میکرو برای کسانی که به سبکی و سهولت استفاده عادت دارند، انتخابی عالی است. طراحی مینیمالیستی و عملکرد سریع آن، آن را به ابزاری جذاب برای برنامه‌نویسان تبدیل کرده است. با این حال، ممکن است مجموعه محدود توابع و عدم وجود رابط گرافیکی، از معایب آن باشد. با وجود این، ویرایشگر میکرو همچنان یک راه حل قابل اعتماد و کارآمد برای ویرایش فایل‌های متنی است.

نتیجه

بررسی ویرایشگرهای کنسول متنی برای لینوکس، تنوع و ویژگی های منحصر به فرد هر یک از آنها را آشکار کرد. فقدان تنها راه حل مناسب بر اهمیت انتخاب فردی تأکید می کند و به کاربران اجازه می دهد تا تجربه خود را مطابق با ترجیحات و نیازهای خود تطبیق دهند. مجموعه گسترده ای از ویرایشگرهای متن کنسول برای لینوکس به کاربران این فرصت را می دهد تا ابزار را مطابق با نیازهای خود سفارشی کنند، که انعطاف پذیری و تنوع در دنیای پردازش کلمه را برجسته می کند.